SPOMENIK NA KOZARI SVJEDOČANSTVO VELIKOG STRADANJA  

Od ukupnog broja imena ubijenih boraca upisanih u memorijalni zid, 9.495 ili 95 odsto čine Srbi, 288 ili 2,9 odsto muslimani, 91 ili 0,9 odsto Hrvati i 47, odnosno 0,4 odsto, ostali

mrakovica-sadasnja-izlozbena-postavka-u-muzeju-nacinalnog-parka-kozara

Memorijalni muzej na Mrakovici i Nacionalni park “Kozara” svjedočanstvo je ogromnog stradanja Kozarčana i naroda tog kraja tokom Drugog svjetskog rada od ustaša i fašista.

ПРИЈЕДОР, 7. НОВЕМБРА /СРНА/ -  Публикација "Козара, споменик слободе"  Меморијалног музеја на Мраковици и Националног парка Козара.

Kako je građen spomenik na Kozari, jedno je od najčešćih pitanja s kojim se susreće osoblje Muzeja i Nacionalnog parka.

Drugi svjetski rat potpuno je promijenio sliku Kozare, ostavivši za sobom pusta, spaljena sela i ogromnu ratnu štetu.

Skoro svaki metar ove zemlje čuvao je uspomenu na neki ratni događaj, navodi se u publikaciji “Kozara, spomenik slobode” Memorijalnog muzeja na Mrakovici, u izdanju “Nacionalnog parka”.

nacionalni-park-kozara

Kozara je proglašena za šumu od istorijskog značaja 1957. godine, a u isto vrijeme javile su se prve inicijative za izgradnju spomenika koji bi prikazao tragediju i herojstvo naroda i boraca Kozare.

Odbor za izgradnju spomenika osnovan je 26. januara 1962. godine. Brojao je 38 članova iz potkozarskih opština Banjaluka, Prijedor, Bosanska Dubica, Bosanska Gradiška, Bosanski Novi i Laktaši.

nacionalni-park-kozara-na-internacionalnoj-mrezi-evrope

Odbor je raspisao opštejugoslovenski javni konkurs za idejno rješenje spomenika, a u svim republikama SFRJ osnovani su pododbori.

Na konkurs se prijavilo 49 umjetnika iz SFRJ koji su svoje prijedloge dostavili pod šiframa, prva nagrada pripala je akademskom vajaru Dušanu DŽamonji, a izložba radova pristiglih na konkurs održana je u Sarajevu od 22. do 27. oktobra 1970. godine.

mrakovica-sadasnja-izlozbena-postavka-u-muzeju-nacinalnog-parka-kozara

Izgradnja je počela 2. avgusta 1971. godine, uz angažman 3.000 društvenih aktivista.

Kamen temeljac položio je predsjednik Skupštine Socijalističke republike BiH Hamdija Pozderac, a radove je izvodilo zagrebačko preduzeće “Tehnika”, koje je izgradilo i spomenik žrtvama fašističkog terora u Jasenovcu.

U izgradnju spomenika na Mrakovici utrošeno je hiljadu tona cementa, četiri hiljade kubnih metara agregata, 200 kubnih metara oplate i 200 tona gvožđa.

Spomenik je podignut dobrovoljnim prilozima 400.000 građana i 1.350 pravnih lica, te jednog broja ljudi iz dijaspore.

memorijalni-zid

Od ukupnog broja imena boraca upisanih u memorijalni zid, 9.495 ili 95 odsto čine Srbi, 288 ili 2,9 odsto muslimani, 91 ili 0,9 odsto Hrvati i 47, odnosno 0,4 odsto, ostali.

Prema popisu iz 1931. godine, na ovom prostoru živjelo je 199.289 stanovnika, i to 137.719 Srba, 32.613 muslimana, 26.651 Hrvat, 1.643 Nijemca, 1.337 Ukrajinaca i neznatan broj Italijana, navodi se u ovoj publikaciji.

kozaracko-kolo-na-mrakovici

Spomenik je završen 27. jula 1972. godine, a svečanosti otvaranja, organizovanoj 10. septembra iste godine, prisustvovao je Josip Broz Tito u uniformi maršala, koji je tom prilikom na poklon dobio narodnu nošnju sa Kozare, maketu spomenika u bronzi i komplet knjiga o Kozari.

Uoči otvaranja spomenika odlučeno je da se svake godine na Dan borca, 4. jula, koji je ujedno i dan proboja iz obruča u velikoj fašističkoj ofanzivi na Kozaru, kod spomenika u slavu epopeje sastaje narod, omladina, borci i utemeljivači spomenika, a prva takva manifestacija, odnosno narodni zbor održan je 1973. godine, prilikom otvaranja Memorijalnog muzeja na Mrakovici.

Muzej sa spomenikom i memorijalnim zidom čini spomenički kompleks na Mrakovici.

Prvu stalnu postavku dobio je 4. jula 1973. godine, kada je Muzej revolucije BiH ovdje priredio izložbu “Kozara u ljeto 1942. godine”, a od 4. jula 1982. godine dobija stalnu postavku “Kozara u NOB-u”.

izvor: srna

foto: Giga

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

Zabranjeno je preuzimanje sadržaja bez pismene dozvole!