U organizaciji Udruženja boraca 43. prijedorske motorizovane brigade i njihovih potomaka, u parohijskom domu Hrama Svetog proroka Ilije na Urijama, promovisana je knjiga „Komunistički zločini nad Jugoslovenskom vojskom u otadžbini– od Ravne gore do Zelengore“. Autori ovog izdanja su prof. dr Mitar Kovač, general u penziji, prof. dr Miloje Pešić, Petko Rašević i Milorad Ostojić. Riječ je o djelu koje otkriva činjenice o stradanju srpskih oficira, vojnika, njihovih saboraca i porodica tokom Drugog svjetskog rata.
„Radi se o novim istinama vezanim za stvaranje Jugoslovenske vojske u otadžbini, posebno o deci koja su mobilisana 1944. godine od strane komunističkih snaga. Te jedinice su poubijale djecu koja nisu bila ni kriva ni dužna. Predali su se nakon poziva na amnestiju, a oni koji su bili zarobljeni jednostavno su, bez suđenja, ubijeni. To ubijanje trajalo je do 26. juna, dakle mesec i po dana nakon Dana pobede. Njihovi roditelji nikada nisu saznali gdje su sahranjena njihova deca, niti su mogli da saznaju gdje se nalaze grobnice. Radi se o 51 grobnici, uključujući jamu Ponor, koju su istraživali speleolozi, a u kojoj su stradala lica stara svega 23 ili 24 godine. Teško je razumeti da se niko nije bavio istraživanjem zločina na prostoru od Neretve do Drine“, rekao je prof. dr Mitar Kovač, direktor „Evroazijskog bezbednosnog foruma“ iz Beograda.
Profesor na Fakultetu za međunarodne odnose, spoljnu politiku i diplomatiju u Beogradu, Dragan Petrović, rekao je da knjiga obiluje istorijskim činjenicama i da nije pisana iz pozicije ideološke orijentacije.
„Ova knjiga doprinos je sagledavanju činjenica o surovosti kojom su pripadnici JNA vršili egzekucije nad mladim pripadnicima Jugoslovenske vojske u otadžbini. Smatram da je to bilo nepotrebno i da su te žrtve bez suđenja likvidirane“, rekao je Petrović.
Branko Vasilić, predsjednik Udruženja boraca 43. prijedorske motorizovane brigade i njihovih potomaka, rekao je da je ova knjiga put ka istini i pomirenju.
„Ovo je prilika da otkrijemo određene istorijske zablude, da demistifikujemo pojedine istorijske događaje i ličnosti iz naše istorije. Ako je istorija učiteljica života i ako prihvatimo tu tezu, onda je vrijeme da nešto naučimo, jer nam je naša bolna, tragična, ali i slavna istorija pokazala da smo, kad god smo bili razjedinjeni, radili u korist naših dželata. Devedesetih godina prošlog vijeka naučili smo tu lekciju. Tada su rame uz rame stali potomci partizana i četnika i krenuli u herojsku borbu protiv višestruko jačeg neprijatelja. Tada smo ostvarili najveće tekovine Odbrambeno-otadžbinskog rata, a najveća među njima je Republika Srpska“, kazao je Vasilić.
Knjiga, prema riječima autora, popunjava brojne praznine u poznavanju stradanja JVuO. Ona ima dvije važne dimenzije: prva je da čitaoci saznaju ono što do sada nisu mogli, a druga da se obilježe sva mjesta stradanja i da se, osim obilježavanja grobnica, izgradi veliki zajednički hram.
T.Mandić