Može li sliv Une i Sane konačno dobiti pravu zaštitu od svih pritisaka s kojima se suočava? Nova regionalna inicijativa okuplja stručnjake i ljude s terena s jasnim ciljem – da se napokon osigura opstanak ovog vrijednog vodenog sistema.
“Sve manje zajednice se suočavaju s nekim problemima, ali ono što mi želimo pružiti jeste da sve te probleme riješimo takozvanim jednim udarcem, te da pokušamo sve objediniti u jednu priču i čitav taj sliv rijeka preokrenuti ka procesu zaštite”, rekao je Vladimir Topić iz Centra za životnu sredinu Banjaluka.
Studija izvodljivosti mapirala je oko 660 kilometara toka Une, Sane i njihovih najznačajnijih pritoka, nudeći model lokalnog razvoja, podrške upravljanju i dugoročne zaštite cjelokupnog vodenog sistema.
“Mnogi govore o Uni, misleći pritom samo na samu rijeku. Ono što ovaj sistem Une i Sane čini toliko vrijednim jesu zapravo pritoke, cijela ta mreža. Izgubit ćemo mnogo od ovog sistema ako ga ne budemo štitili kao cjelinu”, naglasio je Urlih Ajhelman iz međunarodne organizacije “Rivervoč”.
Na predavanju je rečeno da je ovaj sistem i u evropskim okvirima veoma značajan, prvenstveno zbog svog biodiverziteta – brojnih vrsta koje žive na ovom području, a čije se neprocjenjivo bogatstvo tek otkriva kroz terenska istraživanja stručnjaka.
“Ovo je prilika i jedne zdrave inicijative koja je krenula na zdravim nogama. Praktično imamo ideju koja kreće od zaljubljenika prirode, urađena u saradnji sa stručnjacima, iskomunicirana sa građanima, sa javnim institucijama, i zato je jako važno da ovaj proces krene ići u zdravom smjeru”, pojasnio je Mario Crnković iz Udruženja građana “Grin tim” iz Novog Grada.
Iako su pojedini dijelovi Une ranije proglašeni nacionalnim parkom i parkom prirode, veći dio srednjeg i donjeg toka, kao i gotovo sve pritoke Une i Sane, i dalje nemaju nikakav formalni status zaštite.
Ova akcija okuplja domaće i evropske naučnike u okviru šire međunarodne kampanje “Spasimo plavo srce Evrope”.
Renata Š. Novaković