Svečanim postrojavanjem i druženjem nekadašnjih pripadnika 92. lake eskadrile višestruke namjene Prijedor, na Aerodromu Urije obilježena je 34. godišnjica osnivanja ove jedinice, formirane 17. juna 1992. godine u sastavu Vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane Republike Srpske.
Eskadrila je nastala iz sportskog vazduhoplovnog kolektiva koji je tokom rata stavio na raspolaganje svoja materijalno-tehnička sredstva, resurse i ljudstvo za potrebe odbrane grada i izvršavanje zadataka vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane Republike Srpske.
Milan Stojanović, pukovnik u penziji i nekadašnji komandant vazduhoplovne baze na aerodromima Mahovljani i Zalužani, prisjetio se okolnosti u kojima je jedinica nastala.
„Dvadeset prvog juna 1992. godine, sa aerodroma Prijedor i aerodroma Zalužani, gdje su postojali jaki aeroklubovi, formirane su dvije lake eskadrile višestruke namjene (LEVN). Riječ je o lakoj avijaciji višestruke namjene. Ušle su u sastav Vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane Vojske Republike Srpske, oslonjene u potpunosti na materijalno obezbjeđenje iz te komande, a po pitanju zadataka bile su direktno potčinjene komandantu vazduhoplovne brigade i načelniku za avijaciju u Komandi vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane. Izvršavali su mnoge zadatke, od prevoza, preko kurirske službe, do naleta za uvježbavanje i trenažu jedinica protivvazdušne odbrane. Letjeli su, pratili i vršili zahvat, sve do direktnog učešća u pješadijskim borbenim dejstvima na pojedinim dijelovima ratišta. Ako me sjećanje dobro služi, poslije toliko godina, pripadnici ove eskadrile učestvovali su u pješadijskim borbenim dejstvima na prvoj liniji odbrane u Glamoču, Mrkonjić Gradu, a čini mi se i u Sanskom Mostu, mada nisam sasvim siguran. Na sreću, nije bilo žrtava – niko iz ove jedinice nije poginuo”, rekao je Stojanović.
Nebojša Nožinić, poručnik pilot 92. lake eskadrile višestruke namjene, rekao je da su svi pripadnici Aerokluba te 1992. godine godine bili mobilisani za potrebe odbrane i da su njihovi zadaci bili su pozadinskog karaktera.
„ Imali smo stručno rukovodstvo, obučeno još tokom služenja u JNA, odnosno u ratnom vazduhoplovstvu, tako da smo bili donekle pripremljeni za izvršavanje vazduhoplovnih zadataka. Morali smo paziti da se ne otkrijemo, jer je vazdušni prostor Bosne i Hercegovine bio pod nadzorom NATO avijacije, pa smo iznalazili partizanske načine djelovanja kako bismo izbjegli zamke koje su nam postavljale te organizacije. Jedinica je u svojoj strukturi brojala preko 70 pripadnika, pilote, specmene, oružare, pripadnike službe traganja i spasavanja, a određeni broj pripadnika bio je upućen u pomoć Vojsci Republike Srpske na ratištima. Ukupno je kroz jedinicu prošlo 76 ljudi, a nažalost, u proteklih 34 godine preminula su 24 njena pripadnika“, kazao je Nožinić.
Tradicionalna svečanost održana je pod pokroviteljstvom Boračke organizacije grada Prijedora. Obilježavanju su prisustvovali nekadašnji pripadnici jedinice, predstavnici Komande vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane Republike Srpske, kao i predstavnici Gradske uprave Prijedor.
T.Mandić